Ngày 23/3/2026, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, triển lãm Hồn Quê được tổ chức nhân kỉ niệm 100 năm ngày sinh của Hoàng Sùng (1926 - 2018). Sự kiện do Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam phối hợp với Hội Mỹ thuật Việt Nam và đơn vị tổ chức May Living thực hiện. Đây không chỉ là dịp tôn vinh cuộc đời, sự nghiệp của một nghệ sĩ tài hoa mà còn đánh dấu lễ trao tặng tác phẩm quý giá của ông cho Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.
Các đại biểu cắt băng khai mạc triển lãm.
Họa sĩ Hoàng Sùng, sinh năm 1926 tại Hưng Yên, là một nghệ sĩ đa tài với nhiều đóng góp quan trọng cho hội họa, điện ảnh hoạt hình và truyền hình Việt Nam. Trên hành trình nghệ thuật của mình, ông luôn hướng ngòi bút và sắc màu về đời sống con người, về những miền kí ức bình dị của quê hương.
Triển lãm Hồn Quê giới thiệu đến công chúng những thế giới hình ảnh mang đậm dấu ấn của họa sĩ: những gam nâu trầm huyền ảo của phù sa sông Hồng, những phiên chợ vùng cao mờ trong sương sớm, hay bóng dáng người phụ nữ đồng bằng Bắc Bộ tần tảo. Các tác phẩm được thể hiện qua những chất liệu sở trường của ông như sơn mài, lụa và giấy dó, những chất liệu truyền thống giúp ông gửi gắm tinh thần văn hóa Việt trong từng nét vẽ.
Tên gọi Hồn Quê cũng gợi nhớ một dấu mốc đáng nhớ trong sự nghiệp của họa sĩ. Năm 1991, tranh của ông lần đầu tiên được trưng bày tại Quảng trường Louvre, trở thành chiếc cầu nối đưa “hồn quê” của đất nước đến với bạn bè quốc tế.
Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng và sáng tạo nghệ thuật, họa sĩ Hoàng Sùng đã để lại nhiều dấu ấn sâu đậm. Trong lĩnh vực hội họa, phong cách của ông mộc mạc, khoáng đạt nhưng tinh tế, thể hiện rõ qua các tác phẩm tiêu biểu như Phiên chợ vùng cao từng nhận Giải khuyến khích tại Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc năm 1995 và Về bản.
Theo nhà nghiên cứu mỹ thuật Ngô Kim Khôi, tranh của họa sĩ Hoàng Sùng không chỉ tái hiện hiện thực mà còn truyền tải một tình yêu sâu nặng với đất nước. Những bố cục giàu chi tiết, những gam màu dung dị mà ấm áp đã dựng lên một Việt Nam gần gũi, chân thành, nơi đời sống thường nhật trở thành nguồn cảm hứng bất tận. Đặc biệt, đề tài chợ quê trong sáng tác của họa sĩ Hoàng Sùng để lại dấu ấn sâu đậm. Những phiên chợ không đơn thuần là nơi trao đổi hàng hóa, mà là không gian văn hóa sống động - nơi con người gặp gỡ, sẻ chia và gìn giữ nhịp sống cộng đồng. Từ gánh hàng nhỏ, tấm áo chàm đến ánh mắt, cử chỉ của người mua kẻ bán, tất cả đều được quan sát tinh tế và thể hiện bằng sự đồng cảm sâu sắc.
Ở lĩnh vực điện ảnh hoạt hình, ông là đạo diễn kiêm họa sĩ chính của các bộ phim Giấc mơ hoa và Khặm Phạ - Nàng Ngà, trong đó tác phẩm sau đã đạt giải Bông sen vàng. Bên cạnh đó, trong lĩnh vực truyền hình, ông từng giữ chức Phó Giám đốc Trung tâm kỹ thuật truyền hình Việt Nam và được trao tặng nhiều Huân, Huy chương cao quý cho những cống hiến của mình.
Một điểm nhấn ý nghĩa trong lễ khai mạc triển lãm là việc gia đình họa sĩ Hoàng Sùng trao tặng tác phẩm hội họa tiêu biểu của ông cho Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Hoạt động này không chỉ mang giá trị lưu giữ di sản nghệ thuật, mà còn như một cách tiếp tục lan tỏa tinh thần sáng tạo và tình yêu con người mà họa sĩ đã gửi gắm trong suốt cuộc đời mình.
Triển lãm Hồn Quê kéo dài đến ngày 31/3/2026 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, số 66 Nguyễn Thái Học, Ba Đình, Hà Nội.
THUỲ CHI
VNQD