Nói đến vùng Bảy Núi, An Giang người ta thường nhớ ngay đến hội đua bò của đồng bào Khmer. Dưới bóng những cây thốt nốt trên vùng núi và bán sơn địa, con bò từ lâu đã gắn bó với đời sống người dân. Bò có thể ăn những loại cỏ già, cỏ ống cứng mọc trên các sườn núi đá, có sức kéo khỏe và còn là một phần tài sản của mỗi gia đình.
Nhưng nếu chỉ nhìn những đôi bò lao vun vút giữa bùn nước, người ta mới thấy sự náo nhiệt bên ngoài mà chưa chạm đến phần sâu kín làm nên lễ hội. Theo lời một vị sư già ở Bảy Núi, ngày trước bà con mang những đôi bò khỏe nhất đến ruộng chùa. Các đôi bò được cho chạy thi trên mặt ruộng xăm xắp nước. Cuộc đua kết thúc, chính những đôi bò ấy lại xuống bừa đất; rồi sư sãi cùng người dân cấy lúa. Không ai tính công, bởi đó là tấm lòng bà con dâng lên Tam bảo.
Trong đời sống Khmer, ngôi chùa không chỉ là nơi thờ Phật mà còn lưu giữ chữ viết, phong tục, đạo lí, kí ức tổ tiên và phần hồn của phum sóc. Bởi vậy, việc mang bò đến đua, bừa đất rồi cùng nhà chùa cấy lúa vừa là lao động, vừa là sự biết ơn và thành kính.
Ngày nay, sau tiếng reo hò và cuộc tranh tài, máy cày lại xuống xới mặt ruộng từng là đường đua; sư sãi và người dân cùng cúi xuống cấy những hàng mạ mới. Cuộc vui khép lại cũng là lúc một mùa lúa bắt đầu.
Qua ống kính nhà văn Nguyễn Phước Thảo, phía sau vó bò không chỉ có chuyện thắng thua. Ở đó còn có cây thốt nốt, mái chùa Khmer, đường bừa, cây mạ, mùa màng và đức tin, những yếu tố đã làm nên một nét văn hóa vẫn đang sống trong cộng đồng Khmer Nam Bộ.
Bóng thốt nốt xanh hiền hòa ôm trọn khoảng trời quê, nơi lưu giữ bao nét mộc mạc của miền đất gắn liền với hội đua bò.
Mảnh đất hiền hòa bỗng rộn ràng hơn khi mùa hội đến, mang theo nét sinh hoạt văn hóa lâu đời của người dân.
Những chú bò thong thả bước qua thửa ruộng cạn, một nét bình dị hiện lên trong nhịp sống chậm rãi ngày thường nơi vùng đất Bảy Núi, An Giang.
Mái chùa cổ kính lặng lẽ nhìn xuống cánh đồng, che chở và dõi theo từng nhịp sống an lành của xóm làng.
Ngay cạnh khuôn viên chùa thanh tịnh, tiếng cười nói và không gian rộn ràng hòa cùng sắc màu của ngày hội dân gian.
Khoảnh khắc lắng đọng trước giờ xuất phát, khi mọi ánh nhìn đều hướng về phía trước trong niềm háo hức đợi chờ.
Âm thanh quen thuộc cất lên từ những người xem, mộc mạc và gắn kết tình làng nghĩa xóm.
Khoảnh khắc những vòng đua mở ra, gửi gắm ước nguyện về sự may mắn và mùa màng bội thu.
Từng bước chân quen thuộc khép lại đoạn đường đua trong tiếng reo vui ấm áp của mọi người.
Ngày hội khép lại, cánh đồng lại trở về với vẻ tĩnh lặng, hiền hòa vốn có.
Từng bó mạ non xanh biếc nằm yên bình bên bờ ruộng, chờ bàn tay người chăm sóc.
VNQD