Thái Nguyên từ lâu đã được biết đến với danh xưng “Đệ nhất danh trà” với các sản phẩm trà nổi tiếng. Trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên sau sáp nhập hiện có 5 vùng chè được xác định với những đặc thù khác nhau là Tân Cương; La Bằng; Trại Cài; La Cốc; Phong Quang. Việc xây dựng văn hóa trà và phát triển du lịch trên cơ sở những vùng chè và nghề truyền thống làm chè đã được tỉnh chú trọng. Nhằm đẩy mạnh du lịch phát triển lên một bước mới, định danh du lịch Thái Nguyên ở khu vực Đông Bắc và cả nước cũng như vươn tầm quốc tế, tỉnh đang tiếp tục các hoạt động xúc tiến du lịch thiết thực - hiệu quả với sự vào cuộc của ngành du lịch và chính quyền địa phương cấp xã.
Ngày 16/6/2026 một hội thảo về chủ đề “Phát triển du lịch cộng đồng gắn với văn hóa trà” đã được tổ chức bởi xã Vô Tranh, địa phương đang có nhiều nỗ lực và dư địa phát triển. Động thái này cho thấy sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền cấp xã sau khi hệ thống chính trị đi vào vận hành chính quyền địa phương hai cấp.
Nỗ lực nhỏ trong mục tiêu lớn đưa chè thành "cây tỉ đô"
Hội thảo nằm trong chuỗi hoạt động thuộc chương trình “Trải nghiệm Vô Tranh - Dấu ấn xứ Trà, hành trình một năm kiến tạo vươn tầm và phát triển” của xã Vô Tranh, vốn được sáp nhập từ bốn xã trước đây là Vô Tranh, Cổ Lũng, Tức Tranh và Phú Đô.
Hội thảo diễn ra tại xã Vô Tranh sáng 16/6/2026.
Ông Hoàng Xuân Thuỷ, Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND xã Vô Tranh phát biểu tại hội thảo. Ảnh: BTC
Tại hội thảo này, địa phương đã được kết nối với những đơn vị du lịch thuộc các phân khúc khác nhau, hướng đến những đối tượng khách khác nhau cùng với một số cơ quan báo chí truyền thông cũng như những nhà sáng tạo nội dung trên các nền tảng số dưới sự kết nối của Trung tâm Khai thác, Xúc tiến phát triển du lịch Thái Nguyên. Việc tổ chức hội thảo tại xã gắn với thực địa là phát triển du lịch cộng đồng cho địa phương nhưng cách thức tổ chức rộng mở với sự kết nối rộng đã như một “hội nghị đầu bờ” để nhìn nhận về những khả năng, cơ hội phát triển du lịch cho Vô Tranh. Trong khuôn khổ chuyến Famtrip - Presstrip do Trung tâm Khai thác, Xúc tiến phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên tổ chức, đại diện một số đơn vị có kết nối thiết thân với ngành du lịch đã dừng chân tại Vô Tranh, có mặt dự hội thảo và đưa ra những tiếng nói, góc nhìn khác nhau theo từ chuyên môn và kinh nghiệm của mỗi đơn vị để cùng giải “bài toán du lịch cộng đồng tại Vô Tranh”. Bà Chu Thị Đỗ, Phó Giám đốc Trung tâm Khai thác, Xúc tiến phát triển du lịch Thái Nguyên nói rằng, các hoạt động kết nối phối hợp với các địa phương để kích cầu du lịch nhằm thực hiện Đề án 17 của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên về phát triển du lịch từ năm 2026 đến năm 2030, trong đó nỗ lực xây dựng các sản phẩm du lịch riêng biệt, đôc đáo, có sức cạnh tranh cao.
Những hoạt động này cũng là động thái tích cực trong thực hiện Nghị quyết 11 ngày 3/2/2025 của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đặt mục tiêu đẩy mạnh chuyển đổi sản xuất chè hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao, biến “Đệ nhất danh trà” thành thương hiệu nông sản chủ lực, gắn kết sản xuất chế biến chè với du lịch sinh thái, nông nghiệp, trải nghiệm, nâng tầm chè thành ngành công nghiệp đạt doanh thu tỉ đô. Có thể nói những gì Vô Tranh đang làm là những nỗ lực nhỏ cho mục tiêu lớn của toàn tỉnh.
Với mong muốn thông qua các ý kiến trao đổi tại chương trình để địa phương từng bước xây dựng những định hướng phát triển rõ nét, xác định được những sản phẩm du lịch đặc trưng, những mô hình phù hợp, những bước đi khả thi để đưa tiềm năng về văn hóa trà, làng nghề truyền thống và bản sắc văn hóa các dân tộc trở thành nguồn lực quan trọng trong phát triển du lịch cộng đồng của xã nhà, ông Hoàng Xuân Thủy, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Vô Tranh cho biết: Chúng tôi muốn lắng nghe, thu nhận các ý kiến từ các đại diện đến từ các công ty lữ hành, đặc biệt là những đề xuất có tính khả thi cao, làm cơ sở để địa phương tham vấn, xây dựng các sản phẩm du lịch phù hợp với những nhóm khách khác nhau đến với Thái Nguyên, đến với Vô Tranh, nhấn mạnh được những khác biệt về thiên nhiên, văn hóa cũng như câu chuyện về cây chè trên đất Vô Tranh hôm qua và hôm nay.
Đại diện các đơn vị tổ chức, cá nhân làm du lịch chia sẻ kinh nghiệm đóng góp cho du lịch Vô Tranh. Ảnh: BTC
Một tin vui với những người đang dốc tâm huyết và sức lực cho phát triển du lịch Thái Nguyên đó là Hội đồng nhân dân tỉnh đang có dự thảo nghị quyết về việc hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng. Khi nghị quyết được ban hành sẽ thêm động lực và quyết tâm cho các tổ chức, cá nhân đang thực hiện, quan trọng hơn nó thể hiện sự nhất quán từ chủ trương đến giải pháp, hành động ngay từ năm đầu thực hiện Nghị quyết số 11 của BCH Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên.
Khai thác những nét riêng có
Xã Vô Tranh hiện có tới 17 sản phẩm OCOP, một con số rất lớn so với các địa phương khác trên cả nước, trong đó tập trung đa dạng các sản phẩm chè. Hiện xã cũng là địa phương đi đầu trong sản xuất cung ứng chè hữu cơ, với diện tích khoảng 40 héc ta, lớn nhất tỉnh. Đó là những tài sản hiện có, cũng là thế mạnh của địa phương. Ngoài ra địa phương còn có những “sản vật” văn hóa đặc sắc khác, như là hát ví, múa Tắc Xình của người Sán Chay.
Bên lề hội thảo diễn ra tại không không gian thưởng trà, cũng là điểm giới thiệu sản phẩm của Hợp tác xã chè sạch Đạt Phát chúng tôi đã được thưởng thức các màn trình diễn múa Tắc Xình truyền thống của bà con nơi đây. Điểm nổi bật của những tiết mục văn nghệ dân gian này là động tác rất gần gũi, mô tả quá trình lao động sản xuất, đạo cụ là chính những dụng cụ nông nghiệp hay gắn liền với sản xuất nông nghiệp như các khúc gậy, ống bương, trống đất… Bởi vậy, sự kết nối và tương tác trong giới thiệu làng nghề, sản vật chè của địa phương từ xa xưa rất tốt.
Các đại biểu tham quan vùng chè hữu cơ tại Vô Tranh. Ảnh: NXT
Theo chị Trần Thanh Huệ, Công chức Văn hóa - Xã hội xã Vô Tranh, điệu múa Tắc Xình trong lễ hội cầu mùa của người Sán Chay xã Vô Tranh, tỉnh Thái Nguyên thể hiện ước nguyện của con người, cầu cho mưa thuận gió hòa, muôn loài sinh sôi, lúa ngô được mùa, cầu cho bản làng được bình yên, hạnh phúc. Sự gần gũi của múa Tắc Xình với tiết tấu âm nhạc đơn giản, ngôn ngữ múa dễ hiểu, động tác múa nguyên gốc rất ít dị bản với loại hình múa khác rất phù hợp với không gian biểu diễn gắn liền với sản xuất, chỉ cần một bãi đất trống là có thể biểu diễn, không quá rắc rối về đạo cụ, âm thanh, ánh sáng hay sân khấu cầu kì. Thông qua hình tượng múa, người xem cảm nhận và hình dung được đời sống lao động sản xuất của người Sán Chay vô cùng gần gũi, thân thiện, từ các điệu thăm đường, điệu lập làng, điệu bắt quyết, điệu đánh mài dao, điệu phát nương dọn rẫy, điệu tra mố, điệu hái lượm, điệu mừng mùa vụ, điệu chim câu...
Múa Tắc Xình của người Sán Chay xã Vô Tranh đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia từ năm 2014. Không để báu vật này ngủ quên, chính quyền địa phương nỗ lực kết nối các nguồn lực trong đó có nguồn lực văn hóa để cùng tạo ra khả năng phát triển mới.
Anh Hoàng Văn Quyết, một thành viên trong đội múa Tắc Xình nói rằng, trước đây xã Vô Tranh cũ số người Sán Chay chỉ tập trung ở 3 thôn, giờ đây sau sáp nhập, các thôn có người Sán Chay nhiều lên, các câu lạc bộ múa Tắc Xình của từng thôn có điều kiện giao lưu, cọ xát, hỗ trợ lẫn nhau. Bản thân anh vốn là một thợ cơ khí nhưng mỗi khi có Câu lạc bộ có biểu diễn là anh sắp xếp công việc để tham gia.
Đồng bào Sán Chay Vô Tranh trình diễn múa Tắc Xình trong sự kiện. Ảnh: NXT
Bà Trạc Thị Hậu (đứng giữa) cùng hai người cháu trong gia tộc sau buổi trình diễn múa Tắc Xình. Ảnh: NXT
Bà Trạc Thị Hậu, sinh năm 1945, là diễn viên múa Tắc Xình cao tuổi nhất tham gia trình diễn cho biết, từ khi còn bé bà đã được xem múa Tắc Xình trên quê hương mình, năm 16 tuổi bà đã tham gia múa Tắc Xình, về sau do chiến tranh và những khó khăn khác nhau mà điệu múa này mai một, rất may là ngành văn hóa và cộng đồng người Sán Chay đã kịp thời tìm tòi, phục dựng để di sản này được hồi sinh trong không gian sinh tồn của nó. Gia đình bà Trạc Thị Hậu có tới 4 thế hệ tham gia múa Tắc Xình, cũng là một trong những người đầu tiên tham gia phục dựng, hướng dẫn cho con cháu làm sống lại điệu múa của ông cha.
Với những cầu thị quyết liệt của chính quyền đia phương, sự hướng dẫn, hỗ trợ của các cơ quan chuyên môn, sự đồng lòng của nhân dân trong phát triển du lịch cộng đồng và từ những nguồn lực hiện có, tin rằng loại hình du lịch cộng đồng tại Vô Tranh sẽ có những bước tiến mới, góp phần thực hiện các mục tiêu trong Đề án phát triển du lịch Thái Nguyên từ năm 2026 đến năm 2030, phấn đấu năm 2030 đón ít nhất 12 triệu lượt khách du lịch, trong đó có 1 triệu lượt khách quốc tế.
THIỆN NGUYỄN
VNQD