Cuốn sách Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại ra đời vào thời điểm toàn Đảng, toàn quân và toàn dân vừa chào mừng thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. Tác phẩm không chỉ là tập hợp các bài viết, bài phát biểu của Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng mà còn là một hệ thống lý luận hoàn chỉnh, một cẩm nang tư duy cho cán bộ, chiến sĩ toàn quân trong giai đoạn cách mạng mới.
Trong bối cảnh đất nước đang có nhiều biến chuyển mới, khi những thách thức về an ninh phi truyền thống, cạnh tranh chiến lược và phát triển vũ bão của công nghệ quân sự đòi hỏi một tư duy bảo vệ Tổ quốc linh hoạt, sắc bén nhưng phải kiên định gốc rễ lý luận. Cuốn sách bao gồm 38 bài viết, bài phát biểu, bài phỏng vấn cùng một số hình ảnh hoạt động tiêu biểu của Bộ trưởng trong thời gian qua. Đây là minh chứng của tầm nhìn chiến lược.
Tầm nhìn chiến lược về một quân đội tinh, gọn, mạnh
Xuyên suốt phần thứ nhất của cuốn sách, độc giả dễ dàng nhận thấy một tư duy nhất quán về lộ trình hiện đại hóa lực lượng vũ trang. Tác giả đã luận giải một cách khoa học về việc điều chỉnh tổ chức quân đội theo hướng tinh, gọn, mạnh, coi đây là nền tảng tất yếu để tiến lên hiện đại. Đây không chỉ là việc cắt giảm cơ học về quân số mà là sự tối ưu hóa cơ cấu tổ chức, bảo đảm quân đội đủ sức hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ trong tình hình mới.
Trong quan điểm của Đại tướng Phan Văn Giang, sự hiện đại của quân đội phải bắt đầu từ con người và vũ khí trang bị dựa trên tinh thần tự lực, tự cường. Cuốn sách dành dung lượng đáng kể để bàn về chiến lược phát triển công nghiệp quốc phòng theo hướng chủ động, lưỡng dụng và hiện đại. Trong đó nhấn mạnh việc đẩy mạnh nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và cải tiến vũ khí, trang thiết bị kỹ thuật nhằm nâng cao sức mạnh tổng hợp. Điều này phản ánh tư duy của một nhà lãnh đạo quân sự luôn trăn trở với việc làm thế nào để làm chủ công nghệ, không để bị động trước các hình thái chiến tranh mới, đặc biệt là chiến tranh công nghệ cao và chiến tranh thông tin.
Đánh giá về giá trị lý luận này, Thượng tướng Trương Thiên Tô, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam khẳng định: Cuốn sách là tổng hòa chặt chẽ giữa tổng kết thực tiễn sinh động với phát triển lí luận quân sự, làm rõ những vấn đề cốt lõi, xuyên suốt trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; khẳng định nhất quán quan điểm: xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị là nền tảng, là cơ sở quyết định để nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của Quân đội.
Sự khẳng định này cho thấy tác phẩm phản ánh tư duy mới, tầm nhìn chiến lược của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng trước những biến đổi của bối cảnh toàn cầu.
Hình ảnh tại buổi ra mắt sách. Ảnh: Trung Minh
Thế trận lòng dân và triết lí giữ nước từ sớm từ xa
Nếu phần đầu là những vấn đề về tổ chức và trang bị, thì phần thứ hai của cuốn sách mở ra không gian tư duy về nền quốc phòng toàn dân và thế trận lòng dân. Đại tướng Phan Văn Giang khẳng định mạnh mẽ vai trò nòng cốt của quân đội trong việc xây dựng thế trận quốc phòng gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc.
Tác giả không nhìn nhận sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc một cách tách biệt mà đặt trong mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa quân đội và nhân dân. Cuốn sách chỉ rõ, quân đội luôn là lực lượng đi đầu, kịp thời có mặt ở những nơi khó khăn, hiểm nguy nhất để phòng chống thiên tai, dịch bệnh, xóa đói giảm nghèo, từ đó củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Đây chính là biểu hiện sinh động của chiến lược bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, giữ nước từ khi nước chưa nguy.
Dưới góc độ công tác tư tưởng, Trung tướng Nguyễn Văn Đức, Cục trưởng Cục Tuyên huấn nhận định tác phẩm có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, trực tiếp phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý quân sự. Bên cạnh đó, cuốn sách có ý nghĩa quan trọng đối với công tác giáo dục chính trị, tư tưởng. Đây là tài liệu nghiên cứu, học tập, phát triển tư duy lý luận quân sự, thống nhất nhận thức và hành động cho cán bộ, chiến sĩ trong toàn quân.
Trung tướng Nguyễn Văn Đức cũng nhấn mạnh, tác phẩm là nguồn tư liệu để đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; làm thất bại âm mưu phi chính trị hóa quân đội; giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng. Điều này khẳng định những vấn đề then chốt, cần chú trọng của công tác giáo dục chính trị, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay.
Kết tinh từ tâm huyết của người chiến sĩ và nhà khoa học
Bên cạnh những nội dung chuyên sâu về quân sự, cuốn sách còn thu hút người đọc bởi văn phong giản dị, lôi cuốn và giàu cảm xúc. Như lời chia sẻ của Đại tá, nhà văn Phạm Văn Trường, Giám đốc – Tổng biên tập Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, mỗi trang sách không chỉ mang sức nặng của tri thức nghệ thuật quân sự mà còn chứa đựng tâm huyết của những người làm công tác xuất bản. Giám đốc Nhà xuất bản khẳng định: Cuốn sách là sự kết tinh giữa lý luận khoa học quân sự Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh với thực tiễn sinh động của sự nghiệp xây dựng Quân đội nói riêng, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân nói chung.
Tác phẩm còn được làm giàu thêm bởi những hình ảnh minh họa chân thực về các hoạt động của Đại tướng Phan Văn Giang: đi kiểm tra, chỉ đạo tại các đơn vị biên giới, hải đảo đến những hoạt động đối ngoại quốc phòng đều mang tính biểu tượng và giá trị thông tin cao. Qua đó, hình ảnh một Việt Nam yêu chuộng hòa bình, một quân đội luôn sẵn sàng là bạn, là đối tác tin cậy nhưng cũng đầy bản lĩnh và kiên định được hiện lên rõ nét.
Cuốn sách là một công trình khoa học đáp ứng hài hòa giữa nội dung sâu sắc và hình thức trình bày trang trọng, phong phú. Việc ra mắt cuốn sách trong những ngày đầu năm mới 2026, trước thềm Xuân Bính Ngọ, như một món quà ý nghĩa gửi đến cán bộ, chiến sĩ toàn quân. Với hai hình thức sách giấy và sách điện tử, những tư tưởng chỉ đạo chiến lược của Bộ trưởng chắc chắn sẽ lan tỏa sâu rộng, trở thành động lực để mỗi quân nhân nỗ lực rèn luyện, xứng đáng là lực lượng nòng cốt bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.
PV
VNQD