Ngày Thơ Việt Nam là sự kiện thu hút sự quan tâm rộng rãi của giới cầm bút và đông đảo bạn đọc cả nước. Sáng 25/2/2026, tại Hà Nội, Hội Nhà văn Việt Nam đã tổ chức họp báo công bố ngày Thơ Việt Nam lần thứ 24 với chủ đề Trước biển lớn. Sự kiện sẽ diễn ra vào Rằm tháng Giêng âm lịch tại tỉnh Quảng Ninh. Theo chia sẻ từ ban tổ chức, ngày Thơ năm nay hướng tới việc gợi mở những suy tư sâu sắc về vai trò và phẩm giá của thơ ca, văn học trước những vận hội lớn của đất nước trong kỉ nguyên mới.
Không gian buổi họp báo.
Phát biểu tại họp báo, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, nhấn mạnh rằng ngày Thơ Việt Nam từ lâu đã trở thành một sự kiện văn hóa mang ý nghĩa xã hội sâu rộng, nơi thơ ca gặp gỡ công chúng, nơi những giá trị tinh thần bền vững của dân tộc được trao truyền và tiếp nối qua nhiều thế hệ. Không chỉ là một ngày hội nghề nghiệp, đó còn là dịp để người viết và người đọc cùng lắng lại, cùng sẻ chia những rung động trước cuộc đời.
Năm 2026, ngày Thơ Việt Nam bước sang lần tổ chức thứ 24, tiếp nối thành công của ngày Thơ lần thứ 23 tại tỉnh Ninh Bình. Việc lựa chọn tỉnh Quảng Ninh làm địa phương đăng cai không chỉ mang ý nghĩa địa lí mà còn hàm chứa chiều sâu lịch sử, văn hóa. Đây là vùng đất gắn với biển đảo, với không gian mở ra đại dương rộng lớn; nơi từng lớp sóng như nhắc nhớ về khát vọng vươn ra phía trước của dân tộc. Đồng thời, Quảng Ninh cũng ghi dấu một sự kiện đặc biệt trong lịch sử thi ca nước nhà. Năm 1988, địa phương này là nơi đầu tiên tổ chức ngày Thơ trên quy mô toàn tỉnh, nhân kỉ niệm 520 năm vua Lê Thánh Tông đề thơ trên vách núi Bài Thơ. Núi Bài Thơ là biểu tượng cho truyền thống yêu thơ và trọng chữ nghĩa đã bền bỉ chảy trong mạch nguồn văn hóa dân tộc.
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam nhấn mạnh, ngày Thơ là một trong những lễ hội đặc biệt - lễ hội văn hóa của Việt Nam. Ảnh: Lữ Mai
Diễn đàn trao đổi học thuật của ngày Thơ năm nay là tọa đàm Phẩm giá của thơ ca. Trong bối cảnh hiện nay, khi mạng xã hội phát triển mạnh mẽ và trí tuệ nhân tạo ngày càng lan tỏa, vấn đề đặt ra là, với tư cách người cầm bút, nhà thơ cần làm gì để giữ vững bản lĩnh và nhân cách sáng tạo, bảo vệ những giá trị thơ ca đích thực, qua đó gìn giữ và làm nên phẩm giá của chính mình.
Nhà thơ Nguyễn Bình Phương, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, người chủ trì toạ đàm đã chia sẻ tại buổi họp báo: “Buổi toạ đàm này sẽ cho chúng ta hình dung tương tối diện mạo, kích thước sức vóc của thơ ca hiện nay. Chất lượng của tác giả, chất lượng của tác phẩm, chất lượng của nội dung, nghệ thuật… chất lượng của những vấn đề ấy sẽ làm nên phẩm giá của thơ ca. Chúng tôi đặt vấn đề về phẩm giá nghĩa là phải có những xây dựng, những gìn giữ, bảo quản, thậm chí là bảo vệ, trước những vấn đề rất là lớn hiện nay của xã hội. Một xã hội phát triển về công nghệ dẫn đến sự can thiệp của trí tuệ nhân tạo. Chúng ta cũng sẽ bàn trong toạ đàm xem chúng ta có chấp nhận sự tham gia của trí tuệ nhân tạo trong thơ ca hay không. Bởi vì chúng ta cũng biết sáng tác thơ ca và cảm thụ thơ ca là quá trình để hoàn thiện con người và mở rộng con người chúng ta. Phẩm giá của thơ ca cũng đặt ra vấn đề công nghệ thông tin đã đưa đến những vấn đề ảnh hưởng đến thơ ca như thế nào…”
Theo nhà thơ Nguyễn Bình Phương, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, toạ đàm "Phẩm giá của thơ ca" sẽ đưa đến những góc nhìn đa chiều, chất lượng và thú vị về đề tài này. Ảnh: Lữ Mai
Đêm thơ Nguyên tiêu Trước biển lớn sẽ gồm những bài thơ về biển của các nhà thơ thuộc nhiều thế hệ. Công chúng sẽ được lắng nghe và thưởng thức tác phẩm của các nhà thơ nổi tiếng và những nhà thơ có những bài thơ hay viết về biển như: Nguyễn Khoa Điềm, Hữu Thỉnh, Trần Nhuận Minh, Trần Đăng Khoa, Thuận Hữu, Nguyễn Thị Hồng Ngát, Nguyễn Việt Chiến, Đặng Huy Giang, Phạm Đương… và các nhà thơ trẻ đang tạo được ấn tượng trên văn đàn: Trang Thanh, Lữ Mai, Nguyễn Thị Kim Nhung…
Nhà thơ Hữu Việt, tổng đạo diễn của đêm thơ chia sẻ: ngày Thơ là sự kiện văn học rất quan trọng. Các nhà thơ nhiều thế hệ sẽ cùng tham gia và cất tiếng nói trước một đề tài lớn. Trong đó, nhiều ca khúc nổi tiếng về biển được phổ nhạc từ những bài thơ đặc sắc của các nhà thơ, để rồi từ trang giấy bước ra đời sống bằng một hình hài mới đó là trở thành những ca khúc được đông đảo công chúng biết đến và yêu thích. Điểm mới của đêm thơ năm nay là khán giả sẽ được trực tiếp lắng nghe các nhà thơ chia sẻ về hoàn cảnh ra đời của tác phẩm và tự mình đọc lại bài thơ gốc, trước khi thưởng thức những ca khúc phổ thơ do các ca sĩ thể hiện. Sự kết nối ấy hứa hẹn mang đến một hành trình cảm xúc trọn vẹn, từ chữ nghĩa đến âm nhạc, từ suy tư lặng thầm đến rung động lan tỏa.
Nhà thơ Trần Đăng Khoa là người chọn 50 câu thơ hay trong ngày Thơ Việt Nam lần thứ 24. Ảnh: Lữ Mai
Trong khuôn khổ chương trình, bên cạnh tiết mục mở màn ngâm bài thơ Nguyên tiêu của Hồ Chí Minh theo truyền thống, công chúng còn được thưởng thức nhiều tiết mục nghệ thuật đặc sắc về mảnh đất và con người Quảng Ninh do chính các nghệ sĩ của tỉnh thể hiện. Những giai điệu về biển từng làm xúc động biết bao thế hệ sẽ vang lên trong không gian đêm thơ, như tiếp nối mạch nguồn thi ca và khơi dậy niềm tự hào, tình yêu đối với vùng đất nơi đầu sóng.
Một điểm mới đáng chú ý của Ngày Thơ năm nay là Ban Tổ chức chủ động đưa thơ ra khỏi không gian quen thuộc của hội trường và sân khấu, để thơ trực tiếp đến với đông đảo công chúng yêu thơ. Theo đó, các nhóm nhà thơ sẽ được thành lập, đến giao lưu tại các hầm mỏ, gặp gỡ học sinh, sinh viên ở các trường đại học, cũng như trò chuyện cùng công nhân tại nhà máy và cán bộ, chiến sĩ các đơn vị bộ đội trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.
Ở những không gian lao động và học tập ấy, thơ không chỉ được đọc lên mà còn được sẻ chia, đối thoại, trở thành nhịp cầu kết nối tâm hồn giữa người viết và người nghe. Chủ trương đưa thơ đến gần hơn với đời sống này sẽ tiếp tục được duy trì trong các mùa tổ chức sau của ngày Thơ Việt Nam, như một hướng đi lâu dài nhằm mở rộng biên độ tiếp nhận và lan tỏa giá trị của thi ca trong cộng đồng.
HOÀI PHƯƠNG
VNQD