Tạp chí văn nghệ quân đội

http://vannghequandoi.vn


Chợ tết

Cùng họa sĩ Lê Thiết Cương nhìn lại tết Mậu Tuất qua những bức ảnh giản dị, ấm áp, vừa cũ vừa mới, vừa là tết nay vừa là tết tự thuở nào. Mặc ai nói gì về việc bỏ tết cổ truyền thì nó vẫn luôn tồn tại trong đời sống này.
Chợ tết
logo - Tết đã qua rồi, nhưng không khí của nó sẽ còn kéo dài cho đến hết tháng Giêng. Hội hè ở khắp mọi nơi. Người làm cứ làm, người chơi cứ chơi.

Cùng họa sĩ Lê Thiết Cương nhìn lại tết Mậu Tuất qua những bức ảnh giản dị, ấm áp, vừa cũ vừa mới, vừa là tết nay vừa là tết tự thuở nào. Mặc ai nói gì về việc bỏ tết cổ truyền thì nó vẫn luôn tồn tại trong đời sống này. Tết, không phải là thứ có thể áp đặt, cũng không thể xóa bỏ, vì tết nằm trong lòng người, hồn người, nằm trong mong ước đoàn tụ của mỗi gia đình, nằm trong kì vọng về một năm thuận hòa, hanh thông, nằm trong sự chuẩn bị kĩ càng từ sợi lạt tới nắm mùi già, nằm trong sự rộn ràng bồi hồi của những người xa quê...

Những bức ảnh này được họa sĩ Lê Thiết Cương chụp trong những ngày cuối cùng của tháng Chạp 2017 tại nội thành Hà Nội, chợ Giá ( Yên Sở, Hoài Đức, Hà Nội) và chợ Hữu Bằng (Thạch Thất, Hà Nội).
 
1a
Có hối hả (một người chở quất phóng nhanh), có chậm rãi (một người đi bộ), có lạnh và có vắng. Đoạn phố này là cả một tòa nhà kiến trúc Pháp hiếm hoi còn sót lại, cũ nhưng đẹp.
 
2a
Người đàn ông bán lá mùi. Anh ấy đang đếm những đồng tiền lẻ ít ỏi. Đã là trưa ngày 30 Tết nhưng vẫn chưa bán hết. Bức ảnh này có nhiều câu hỏi : Tết của những người nghèo  sẽ thế nào? Tục tắm Tất niên bằng lá mùi già còn hay không?...
 
3a
Cầu Long Biên trưa 30 Tết. Hai vợ chồng đèo nhau đi sắm Tết, bình yên, giản dị.​
 
4a
Nhìn thoáng cũng biết hai cụ già đi chọn mua đào rất Hà Nội. Có nhiều chợ hoa nhưng những người ở phố cổ vẫn thích đi chợ hoa Hàng Lược hơn cả.
 
5a
Bán hạt tiêu xay. Hình ảnh này chỉ thấy ở những chợ quê và chỉ thấy trong những phiên chợ giáp Tết. Chị ấy ngồi cạnh hàng bán  lá dong. Có lẽ những người mua lá dong về gói bánh chưng sẽ tiện công mua hạt tiêu để ướp thịt?
 
6a
“Cửa hàng” bán nong nia, dần sàng, thúng mủng quanh năm nhưng Tết thì bán thêm lạt. Chị bán hàng trong lúc chờ khách thì ngồi tước lạt. Chi tiết nhỏ nhưng lại bật ra được câu chuyện lớn hơn về sự cần cù, chăm chỉ, chịu thương chịu khó của những người đàn bà Việt.
 
7a
Đi chợ sắm Tết với người già còn là gặp gỡ, giao lưu trò chuyện.
 
8a
Thời của xe máy. Nó đã thay cho đôi quang gánh, làm bớt đi sự trĩu nặng trên đôi vai của những người nông dân. Hi vọng rằng chuyến hàng lá chuối khô ngày cuối năm của nhân vật trong ảnh này đã được mua may bán đắt.
 
9a
Bàn thờ trong gia đình ở thành thị ít thấy người ta cúng oản bột (bột gạo nếp rang xay gói bằng giấy bóng kính mầu). Có lẽ người thành thị thích ra siêu thị mua bánh kẹo nhập khẩu rồi rượu Tây, thuốc lá…Người ở quê thì khác. "May" mà còn cái nghèo nên còn giữ được nếp cũ. 
 
10a
Mâm ngũ quả tức là Tết. Mâm ngũ quả bắt buộc phải có chuối xanh. Phiên chợ bình thường trong năm thì chuối xanh chỉ được coi là một loại thực phẩm, chỉ có phiên chợ Tết thì chuối xanh mới được bán nhiều như thế này vì bàn thờ tổ tiên nhà ai mà không có mâm ngũ quả. 
 
11a
Luộc bánh chưng xong trước khi đặt lên ban thờ thì gói lại một lần nữa bằng lá dong mới rồi buộc bằng lạt nhuộm phẩm điều. Chỉ có chợ Tết mới có lạt điều.
 
12a
Người Việt có một lệ rất hay. Thường thì khoảng đất rộng bên cạnh hoặc trước cửa đình đền chùa sẽ là nơi họp chợ. Đạo hay Đời suy đến cùng cũng là một, trong điều nọ có điều kia. Thời trước những gian hàng trong các chợ kiểu này thì tiền thuế là để dành cho nhà chùa lo phần tinh thần cho cả làng.
 
Tổ chức trang: VŨ THÀNH DUY
Thực hiện: LÊ THIẾT CƯƠNG