Ngày 25/8, Đoàn nhà văn Tạp chí Văn nghệ Quân đội có chuyến đi thực tế về Trung đoàn 1 - Đoàn Bình Long, Sư đoàn 324 vào những ngày miền Trung dịu mát sau một đợt mưa dài ngày. Cả đơn vị đang trong thời gian trực sẵn sàng chiến đấu để kịp thời ứng phó với cơn bão số 4.
Trong những người lính chúng tôi gặp ở Đoàn Bình Long hôm nay, có người vừa rời giảng đường đại học, có người đã đi làm được vài năm rồi mới nhận lệnh nhập ngũ, lại có người tự tay viết đơn tình nguyện vào quân ngũ. Mỗi người đến với màu áo lính bằng một lối riêng nhưng ngồi nghe các em kể chuyện, chúng tôi nhận ra tất cả đều gặp nhau ở một điểm: sau những tháng huấn luyện, mỗi người đều đã đi qua một giới hạn mà trước đó chính họ chưa từng nghĩ mình vượt được.
Đoàn công tác của Tạp chí Văn nghệ Quân đội do Đại tá Nguyễn Mạnh Hùng làm trưởng đoàn
Thử thách tuổi trẻ
Binh nhất Bùi Đức Thắng sinh năm 2000, quê Quảng Trị, tốt nghiệp ngành Hướng dẫn viên du lịch, Trường Đại học Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh năm 2022, ra trường và làm việc tại Saigontourist. Công việc đang thuận lợi thì lệnh gọi nhập ngũ đến. Thắng không giấu chúng tôi khi thấy những ngày đầu có cảm giác hụt hẫng. Một người trẻ vừa có công việc trong tay, đã quen với nhịp sống của một hướng dẫn viên du lịch, nay phải gác lại tất cả để bước vào khuôn khổ của doanh trại.
Rồi ngày qua ngày, quen dần với thao trường và đồng đội, những chế độ trong ngày cũng thành nếp. Điều làm Thắng yên tâm hơn cả là công ty đã hứa nhận anh trở lại làm việc sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự. Hai năm quân ngũ vì thế không phải một khoảng trống bị cắt ra khỏi cuộc đời, mà là một ngã rẽ khác của hành trình trưởng thành.
Binh nhất Hoàng Ngọc Nhật cũng như vậy, tốt nghiệp Trường Đại học Kinh tế Huế năm 2024, anh đang làm quản lí kho tại Sơn Trà thì lên đường nhập ngũ. Doanh nghiệp nơi Nhật làm việc cũng giữ lại vị trí cho anh, chờ ngày anh trở về.
Những trường hợp như Thắng, như Nhật không còn là chuyện hiếm. Trong tổng số 406 chiến sĩ của đơn vị, có 9 đồng chí đã tốt nghiệp đại học, 9 đồng chí tốt nghiệp cao đẳng và 4 đồng chí có bằng trung cấp. Đại uý Trần Mạnh Tú, Chính trị viên Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 1 nhận xét rằng chất lượng đầu vào của chiến sĩ ngày một tăng lên, và điều đáng mừng là những người đã có bằng đại học đều yên tâm tham gia quân ngũ, không mang tâm lí dở dang.
Binh nhì Hồ Tiến Dũng, quê thành phố Hà Tĩnh, không chờ lệnh gọi. Em tự viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Hỏi chuyện dự định sau này, Dũng nói về nghề làm kẹo cu đơ của quê mình, thứ quà quê đã thành thương hiệu của Hà Tĩnh. Em mong sau khi rời quân ngũ sẽ theo nghề truyền thống của quê hương và quảng bá nhiều hơn cho sản phẩm này để giữ lấy một phần tinh hoa của đất Hà Tĩnh. Giữa hàng ngũ nghiêm trang của doanh trại, dự định của người lính trẻ nghe rất mộc mạc và thật lòng: em nghĩ về nơi mình sẽ trở về, nhưng cũng nghĩ mình còn trẻ cần thử thách, dấn thân đi học hỏi thêm.
Câu chuyện của binh nhất Hoàng Ngọc Nhật kể cho chúng tôi bắt đầu từ những bài huấn luyện mà lúc mới vào đơn vị chưa thể quen. Có những đợt hành quân dài chín mươi ki-lô-mét, vừa đi vừa nghỉ lại tại địa phương. Cũng có những đợt hành quân liên tục rồi thực hiện bài tập vượt sông, xong nhiệm vụ lại hành quân trở về. Nhật nói thật rằng đã có lúc bản thân thấy kiệt sức, tưởng như không thể bước tiếp được nữa.
Giúp em đi hết chặng đường không phải là phần sức lực còn lại, mà là những người bên cạnh. Luôn có sự động viên, hỗ trợ của đồng đội, nên vượt qua được. Và khi đặt ba lô xuống, Nhật nhận ra mình vừa làm được một việc mà trước khi nhập ngũ chưa bao giờ nghĩ tới. Giới hạn của bản thân, hoá ra không nằm ở chỗ mình vẫn tưởng.
Trong huấn luyện bắn súng tiểu liên AK của tân binh, Binh nhất Trịnh Đình Nam đạt loại giỏi. Cùng với thành tích huấn luyện, em gương mẫu chấp hành mọi quy định của đơn vị, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Ngày 19/8/2026, Trịnh Đình Nam được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam ngay trong thời gian tại ngũ. Với một chiến sĩ nghĩa vụ, được đứng trong hàng ngũ của Đảng khi chưa hết thời gian tại ngũ là một dấu mốc đặc biệt. Dấu mốc đó không đến từ một khoảnh khắc xuất sắc, mà kết tinh từ từng buổi tập trên thao trường, từng nỗ lực vượt qua giới hạn của bản thân.
Người cán bộ đi cùng người lính
Đứng phía sau những bước trưởng thành ấy là đội ngũ cán bộ. Thượng uý Trần Đức Anh, Chính trị viên Đại đội 10, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 1, tốt nghiệp Khoa Luật, Học viện Cảnh sát, rồi nhập ngũ tại Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Tĩnh. Hai năm quân ngũ đã giữ anh ở lại với màu áo lính. Sau đó, anh được cử đi đào tạo sĩ quan chính trị và trở về đơn vị trên cương vị chính trị viên đại đội.
Công việc hằng ngày của Trần Đức Anh là quản lí chiến sĩ mới: nắm chất lượng chính trị của từng người, nắm tâm tư nguyện vọng, định hướng tư tưởng, động viên anh em học tập nâng cao trình độ; với những đồng chí xác định gắn bó lâu dài với quân đội thì cùng bàn bạc hướng đi cho phù hợp. Điều làm cho công việc của anh khác đi là anh đã đi qua đúng con đường mà các chiến sĩ hôm nay đang đi. Đức Anh hiểu cảm giác của một người lính năm đầu, hiểu những gì họ chưa nói ra. Và sự thấu hiểu đó không đến từ giáo trình.
Đại uý Trần Mạnh Tú nhìn công việc ở một tầm bao quát hơn. Anh cho rằng thời gian trong quân ngũ trang bị cho chiến sĩ ba thứ: kiến thức quân sự, kĩ năng sống và khả năng thích nghi trong mọi điều kiện, hoàn cảnh. Riêng ở miền Trung, những điều kiện đó không phải là lời nói suông. Nắng gắt, mưa lụt, cháy rừng - cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 1 đều đã trải qua. Và giữa những khắc nghiệt như thế, anh thấy các chiến sĩ rắn rỏi lên, trưởng thành lên rất nhiều so với ngày mới nhập ngũ.
Nhưng điều Đại uý Trần Mạnh Tú tâm đắc nhất không nằm ở kết quả huấn luyện, mà ở cách người cán bộ có mặt bên cạnh người lính. Chiến sĩ mới vào đơn vị còn lạ nếp sinh hoạt, chưa quen mười một chế độ trong ngày, lại tạm gác việc sử dụng mạng xã hội, nên cán bộ phải là người chủ động giúp các chiến sĩ làm quen. Đơn vị duy trì việc kết nối chiến sĩ với gia đình qua zalo của chỉ huy, để mỗi người lính đều biết rằng hậu phương luôn ở rất gần. Các cán bộ cũng gần gũi, lắng nghe, nắm chắc từng hoàn cảnh, kịp thời chia sẻ - đó là cách đơn vị làm, và cũng là cách một tập thể được gắn kết.
Có lẽ vì vậy mà nhiều đồng chí đã ra quân từ lâu vẫn giữ liên lạc với đơn vị, vẫn gọi về hỏi thăm cán bộ cũ, vẫn dõi theo Trung đoàn. Hai năm không phải là một quãng nghĩa vụ phải hoàn thành cho xong, mà trở thành một phần đời mà người lính muốn giữ.
Buổi làm việc khép lại khi ngoài thao trường vẫn còn tiếng hô rèn luyện. Tiếng hô ngắn, đanh, dứt khoát, đều đặn vọng lên dưới nắng thao trường. Ở Đoàn Bình Long, truyền thống không nằm yên trong tủ kính. Truyền thống nằm ở bước chân người lính trẻ hôm nay trên bến vượt sông, ở loạt đạn trúng đích giữa trưa trường bắn, ở lá đơn xin vào Đảng viết dưới ánh đèn doanh trại sau một ngày huấn luyện. Mười hai chữ truyền thống của Sư đoàn 324 - "Trung dũng kiên cường, liên tục tiến công, đoàn kết chiến thắng" - mà các thế hệ cha anh đã đổi bằng máu, đang được thế hệ hôm nay tiếp nối bằng mồ hôi trên thao trường.
Một số hình ảnh luyện tập tại thao trường của các chiến sĩ Đoàn Bình Long:
Theo quy định mới của Bộ tổng Tham mưu, mực nước tại các bể bơi luyện tập là 1m60.
Luyện tập theo nhóm qua sông.
Những chiến sĩ rắn rỏi qua từng lần luyện tập cùng bao gói nặng 25kg.
Các chiến sĩ luôn sẵn sàng hỗ trợ đồng đội, hiệp đồng tác chiến.
HOÀNG OANH