Đêm trước ngày tiễn đưa, bà con đến ngồi quây quần kể cho nhau nghe những câu chuyện về bộ đội quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam trong những năm kháng chiến... (LÊ VĂN SÁU)
Đối với cán bộ, chiến sĩ Đội quy tập 192, Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) thành phố Huế, trong thời gian đi tìm hài cốt liệt sĩ (HCLS) quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hi sinh trên đất bạn Lào để hồi hương về nước là những ngày đầy khó nhọc và gian lao, họ phải băng hàng trăm cánh rừng, lội hàng trăm con suối, căng mình chống chọi với thời tiết khí khắc nghiệt trên đất bạn, tuy nhiên, dù có vất vả đến mấy họ cũng sẽ tìm đến để khảo sát, đào bới tìm kiếm liệt sĩ. Và những ngày đi tìm đồng đội trên đất bạn có hàng trăm câu chuyện, đều là những kỉ niệm khó quên…
Thiếu tá QNCN Trần Gia Đại Hải, nhân viên quân y Đội quy tập 192 nhớ lại, trong đợt tìm kiếm, quy tập HCLS mùa khô 2024 - 2025 vừa qua, vào khoảng đầu tháng 12 năm 2024, hơn 10 cán bộ, nhân viên Đội quy tập 192 đến bản Khanoong Khet Nay, huyện Lào Ngam, tỉnh Salavan để tìm kiếm thông tin về mộ liệt sĩ; sau khi đến bản, cán bộ, nhân viên trong đội đang trò chuyện, hỏi thăm tình hình sức khỏe, đời sống của người dân thì Hải nhìn thấy em Bun My, 15 tuổi, người trong bản có bàn tay phải bị phù nề, sưng tấy, có dấu hiệu nhiễm trùng nặng và hoại tử.

Cán bộ nhân dân nước bạn Lào tiễn Đội quy tập 192 về nước. Ảnh: Tác giả cung cấp
Gia đình cho biết, cách đó 2 tháng, trong lúc quay cho máy cày nổ, em bị tay quay đánh bật vào bàn tay và gây chấn thương, gia đình cũng đã đưa Bun My đi thăm khám, điều trị tại bệnh viện nhưng vẫn không khỏi. Sau khi tìm hiểu nguyên nhân và thăm khám cặn kẽ, Hải đã báo cáo chỉ huy đội để điều trị cho em Bun My, và sau gần một tháng điều trị tích cực bàn tay đã khỏi hoàn toàn.
Hải còn kể thêm, trong một lần cùng với cán bộ, nhân viên trong đội đến tìm kiếm thông tin liệt sĩ tại bản Tựu, huyện Lã Mam, tỉnh Sêkông, còn gặp thêm một trường hợp về bệnh nhiễm trùng. Đó là trường hợp của ông Phò Phẹt, Trưởng bản Tựu, do khi đi phát nương rẫy bị dao cắt vào cẳng chân, mặc dù đã đi thăm khám và uống thuốc, nhưng do vết thương sâu, lại bị nhiễm trùng nên gây lở loét khiến ông không thể di chuyển được. Sau gần 20 ngày được Hải khám và điều trị tích cực, chân ông trưởng bản đã khỏi hẳn, đi lại làm việc bình thường.
Qua tìm hiểu, tôi được biết Thiếu tá QNCN Trần Gia Đại Hải ngoài việc bảo đảm, chăm sóc tốt sức khỏe cho đồng chí đồng đội. Trong mỗi chuyến hành quân về bản, tranh thủ ngày nghỉ, giờ nghỉ, luôn cùng với anh em quân y của đội tổ chức các đợt khám, chữa bệnh và cấp thuốc miễn phí cho bà con. Từ đó tạo được lòng tin trong bà con, giúp cho công tác tìm kiếm tiến hành thuận lợi hơn…
*
* *
Cùng quân hàm như Hải, Thiếu tá QNCN Nguyễn Phi Cảnh bồi hồi nhớ lại những ngày cuối mùa khô, khi cán bộ, nhân viên đội quy tập chuẩn bị làm Lễ hồi hương HCLS về Việt Nam. Khi biết tin lãnh đạo các địa phương, bà con nhân dân các bộ tộc Lào và người Việt đang sinh sống tại nước bạn lần lượt tìm đến để tự tay thắp nén hương thơm kính dâng lên các anh hùng liệt sĩ, có người còn kính cả lễ gồm bánh, trái cây… Đặc biệt, đêm trước ngày tiễn đưa, bà con đến ngồi quây quần kể cho nhau nghe những câu chuyện về bộ đội quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam trong những năm kháng chiến. Đồng thời trao đổi các thông tin về mộ liệt sĩ để anh em đội quy tập nắm, khảo sát vào mùa sau…
Theo chỉ huy Đội quy tập 192, Bộ CHQS thành phố Huế thông tin, trong mùa khô 2024 - 2025, khi hành quân sang đất bạn Lào để tìm kiếm, quy tập HCLS, cán bộ, nhân viên đội đã thực hiện nghiêm các quy định của nước sở tại; đội đã làm tốt công tác dân vận, giúp đỡ nhân dân các bản, làng khó khăn, trong đó cử lực lượng quân y tổ chức thăm khám, chữa bệnh và cấp thuốc miễn phí cho trên 500 lượt người của hai tỉnh Salavan và Sêkông. Thông qua những việc làm thiết thực, hiệu quả của cán bộ, nhân viên trong đội đã góp phần thắt chặt hơn tình cảm giữa cán bộ, nhân viên của đội với nhân dân các bản làng của bạn, bà con xem anh em trong đội như người nhà, giúp đỡ đi tìm kiếm mộ liệt sĩ, và với sự giúp đỡ nhiệt tình của cấp ủy, chính quyền và nhân dân các bộ tộc Lào, mùa khô 2024 - 2025, Đội quy tập 192 đã tìm kiếm, cất bốc được 10 HCLS để hồi hương về với quê hương Việt Nam.
LÊ VĂN SÁU