.TRẦN MỸ THƯƠNG
Ở cực Bắc của Tổ quốc, giữa vùng núi đá hiểm trở, giao thông đi lại khó khăn, đời sống của đồng bào nơi đây vẫn còn nhiều thiếu thốn. Với không ít gia đình, lo cái ăn, cái mặc hằng ngày đã là chuyện nhọc nhằn, nên con đường đến trường của con trẻ cũng thêm phần vất vả. Có những em rơi vào hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, thiếu điều kiện học tập, rất cần sự quan tâm, hỗ trợ thường xuyên để có thể tiếp tục đến lớp. Từ thực tế ấy, bên cạnh nỗ lực của địa phương, nhà trường và lực lượng biên phòng, sự chung tay của các tổ chức, cá nhân càng trở nên cần thiết.
Chị Chu Thị Minh Huệ, hiện công tác tại Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang, là người gắn bó nhiều năm với mảnh đất địa đầu Tổ quốc. Những lần vào cơ sở, thâm nhập thực tế đời sống đồng bào và trẻ nhỏ vùng biên khiến chị luôn đau đáu tìm cách giúp đỡ các em. Khi biết Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang đang duy trì mô hình kết nối, nuôi dưỡng, đỡ đầu học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn theo chương trình “Nâng bước em tới trường”, chị đã kết nối bạn bè, cùng hình thành một nhóm, phân công nhau nhận đỡ đầu hơn ba mươi em nhỏ ở các địa bàn trên cao nguyên đá Đồng Văn.
Hành trình vận chuyển đồ nhu yếu phẩm vào bản của các bố nuôi Đồn Biên phòng Lũng Cú
Đặc biệt tại xã Lũng Cú, chị Huệ cùng một số người bạn đang sinh sống và làm việc trên địa bàn thành phố Hà Giang trước đây nhận đỡ đầu một số em nhỏ trong khu vực xã. Khi chị thay mặt nhóm bày tỏ nguyện vọng, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Lũng Cú đã nhiệt tình hỗ trợ rà soát, kết nối để nhóm tìm đến đúng những địa chỉ cần giúp đỡ. Riêng chị nhận hỗ trợ hai bé trai mồ côi sống cùng ông bà ở Má Lủng B; hai thành viên khác trong nhóm nhận đỡ đầu hai em nhỏ ở Má Lầu B.
Chị Huệ cho biết, mỗi trường hợp được hỗ trợ mức cố định 500 nghìn đồng mỗi tháng. Số tiền ấy không trao trực tiếp mà được chuyển qua kênh bộ đội biên phòng. Từ đó, các anh thay mặt nhóm mua nhu yếu phẩm thiết yếu mang đến cho từng em.
Nghe qua, cách làm ấy tưởng như đơn giản. Nhưng ở địa hình thực tế của Lũng Cú, để khoản hỗ trợ hằng tháng đến được với từng em là cả một hành trình vất vả. Đồng chí Lò Ngọc Quý, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Lũng Cú, cho biết các điểm dân cư mà nhóm đang hỗ trợ đều cách đồn khá xa, trung bình hơn mười cây số. Vì vậy, khi nhận được tiền chuyển về, đơn vị thống nhất giao cho các đồng chí ở các chốt, trạm đến đồn nhận tiền, tự đi mua gạo, mắm, muối, dầu ăn, thực phẩm tươi, sữa... rồi trực tiếp mang đến từng nhà. Từ các chốt, trạm vào nhà các em, quãng đường còn dài thêm từ hai đến bảy cây số. Địa hình núi đá chia cắt, dốc dựng, khúc khuỷu; có đoạn đi được bằng xe máy số, có đoạn xe chỉ đến được một quãng rồi phải xuống dắt bộ, thậm chí có khi phải gùi, phải vác mới tới nơi.
Trung tá Phan Văn Minh ở chốt biên phòng Má Lầu B là người duy trì việc chu cấp hằng tháng cho bé Lù Thị Sùng. Nhà bé cách chốt hơn hai cây số. Quãng đường phần lớn đã được đổ bê tông, nhưng mặt đường nhỏ, ngoằn ngoèo và dốc dựng. Thời tiết khắc nghiệt, nhiều ngày trong năm ẩm ướt, sương mù dày, mưa nhiều, con đường trơn trượt đến mức nhiều đoạn không thể đi xe máy. Khi ấy, anh phải vác gạo, muối, sữa lên vai, dò từng bước để mang đến nhà cho con.
Bố nuôi, Trung tá Phan Văn Minh trong một lần trao quà hỗ trợ con nuôi Lù Thị Sùng ở Má Lầu B, xã Lũng Cú
Không phải tháng nào việc chuyển quà cũng diễn ra đúng như dự tính. Có những thời điểm, cán bộ, chiến sĩ trong Đồn phải tạm gác công việc ấy để tập trung cho những nhiệm vụ cấp bách hơn, như giải cứu, tìm kiếm, hỗ trợ người dân ở vùng sạt lở do mưa bão. Ở nơi xa trung tâm, đường sá khó đi, phương tiện khó tiếp cận hiện trường, việc đào bới, tìm kiếm chủ yếu dựa vào sức người của bộ đội biên phòng và dân quân tự vệ, kéo dài suốt nhiều ngày đêm.
Đồng chí Lò Ngọc Quý chia sẻ, Đồn Biên phòng Lũng Cú có nhiệm vụ quản lí, bảo vệ hơn 26,3km đường biên giới trên địa bàn xã Lũng Cú. Bên cạnh nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị cũng luôn là chỗ dựa gần gũi của đồng bào trong đời sống thường ngày. Bởi lẽ, trên địa bàn còn nhiều hoàn cảnh khó khăn, trong khi khả năng của đồn có hạn, nên càng có thêm nhiều tấm lòng chung tay, các em càng có thêm cơ hội được cắp sách đến trường.
Cũng từ sự đồng hành ấy mà một cách gọi thân tình ra đời: “bố nuôi - mẹ nuôi”. Những người phụ nữ, những người bạn ở xa, góp một phần thu nhập của mình hằng tháng, trở thành “mẹ nuôi”. Còn các cán bộ, chiến sĩ biên phòng ở gần, trực tiếp nhận tiền, mua nhu yếu phẩm, vượt dốc đá mang đến từng nhà, được gọi vui là “bố nuôi”. Cách xưng hô nghe vừa lạ vừa gần, nhưng phía sau đó là cùng một sự chăm chút dành cho những đứa trẻ nơi biên viễn.
Suốt bao năm, từ những “ngôi nhà đặc biệt” ấy, đã có nhiều đứa trẻ lớn lên, trưởng thành. Có em rời vùng đất cằn khô, trơ đá để theo học ở những trường đào tạo chuyên nghiệp như Đại học Mỏ - Địa chất, Đại học Sư phạm, Cao đẳng Sư phạm… Nhiều em nay đã có nghề nghiệp, có thu nhập ổn định. Đó là câu trả lời thuyết phục nhất cho công sức bền bỉ của những “bố nuôi, mẹ nuôi”.
Chị Nguyễn Nga, một thành viên khác trong nhóm, cho biết thời gian tới, nếu gom góp thêm được, nhóm sẽ tiếp tục nhờ các anh biên phòng mua bò giống để trao cho một số hộ gia đình làm kế sinh nhai ở thôn Ma Lé (xã Lũng Cú), Nghĩa Thuận (xã Quản Bạ)... Với những phần hỗ trợ lớn hơn như vậy, nhóm thường cố gắng thu xếp đi trực tiếp, vừa để giữ niềm tin với những người cùng đóng góp, vừa để tự mình chứng kiến từng chặng đường mà sự giúp đỡ sẽ còn đi xa hơn.
Hi vọng rằng, với sự đồng hành của bộ đội biên phòng cùng các tổ chức, cá nhân thiện nguyện, những đứa trẻ nơi vùng đá tai mèo sẽ có thêm cơ hội đến trường và lớn lên trong sự chở che của nhiều tấm lòng.
TRẦN MỸ THƯƠNG