Thiếu cơ chế thúc đẩy sáng tạo nghệ thuật

Thứ hai - 23/10/2017 07:22
Cái khó của nhà quản lý văn hóa, nghệ thuật là bảo vệ sáng tạo của tác giả trước tình trạng vi phạm bản quyền tràn lan. Thực tế, cơ chế quản lý vẫn còn tình trạng nới lỏng, thắt chặt chưa đúng nơi, đúng chỗ, cần sớm được cải thiện để tạo cơ hội cho các nghệ sĩ tài năng phát huy sở trường.
 
ANH
Triển lãm tranh tại Phố đi bộ Hà Nội. Ảnh: Báo Hà Nội mới

Còn đó những vi phạm
Theo Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (Bộ VHTTDL), mỗi năm cả nước có gần 500 triển lãm mỹ thuật và nhiếp ảnh ở các quy mô khác nhau. Với mỗi triển lãm, cơ quan quản lý Nhà nước theo phân cấp phải thẩm định, cấp phép. Bên cạnh đó, lực lượng thanh tra, kiểm tra cũng thường xuyên giám sát, hậu kiểm để phát hiện và xử lý vi phạm.

Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm Vi Kiến Thành đánh giá, trong 3 năm qua, công tác thanh tra, kiểm tra, hậu kiểm các hoạt động mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm ở Trung ương đã có sự phối hợp tốt giữa Thanh tra Bộ VHTT&DL và Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm để xử lý vi phạm kịp thời. Nhưng ở các địa phương, công tác này chưa được quan tâm đúng mức, lực lượng cán bộ mỏng, chuyên môn kém nên để “lọt” nhiều vi phạm.

Các sai phạm trong lĩnh vực mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm thường xảy ra là tổ chức triển lãm không xin phép, sai nội dung xin phép, vi phạm bản quyền, sao chép tác phẩm trái phép… Những vụ việc nổi cộm có thể kể ra như: Triển lãm “Chất xúc tác” tại Đông Phong Gallery (Hà Nội) năm 2014 có tác phẩm dung tục và lồng ghép hình ảnh không phù hợp; triển lãm “Hoa nơi chiến trường” (TPHCM) năm 2015 chưa được cấp phép và có nội dung cấm phổ biến; triển lãm “Những bức tranh trở về từ châu Âu” (TPHCM) năm 2016 có tranh giả…

Họa sĩ Trần Khánh Chương, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam phản ánh: “Nhiều tranh sao chép tác phẩm của các danh họa đang được bày bán công khai tại phố Nguyễn Thái Học (Hà Nội), Hội An (Quảng Nam), thậm chí được đưa ra nước ngoài đấu giá. Có trường hợp lấy tranh của họa sĩ Dương Bích Liên chỉnh sửa rồi in bìa báo ở Cà Mau; sao chép tranh cổ động rồi dự thi tranh về bảo vệ môi trường biển, đảo… Các cấp hội ở địa phương sát sao nhưng chỉ có thể lên án nếu tác giả vi phạm là hội viên chứ không có quyền thu giữ tác phẩm và xử lý theo quy định như cơ quan quản lý Nhà nước”.

Ở một câu chuyện khác, triển lãm “Tạo tác” của nhiếp ảnh gia Hạo Nhiên vừa diễn ra giữa tháng 9 tại TPHCM, gây chú ý trong giới mỹ thuật, nhiếp ảnh bởi đây là triển lãm chuyên đề ảnh khỏa thân đầu tiên được cấp phép ở nước ta. Trước đây, chỉ lác đác tranh, ảnh khỏa thân trưng bày xen kẽ trong triển lãm chung. Ngay các nghệ sĩ nổi tiếng theo đuổi đề tài này như nhiếp ảnh gia Thái Phiên, Lê Quang Châu… nhiều lần nộp hồ sơ nhưng cũng chưa được triển lãm.

Không chỉ có tranh, ảnh khỏa thân, nhiều sáng tác nghệ thuật đương đại vì lý do “chưa thấy bao giờ” mà bị từ chối cấp phép triển lãm.

Cần tạo điều kiện, thúc đẩy sáng tạo
Vấn đề đặt ra đối với những người làm quản lý hoạt động mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm là nên nới lỏng và thắt chặt ở những điểm nào? Theo họa sĩ Trần Khánh Chương, cơ quan quản lý Nhà nước cần xác định rõ chức năng, nhiệm vụ bảo vệ quyền tác giả theo luật định, tăng cường hơn nữa việc kiểm tra, kiểm soát hoạt động sáng tác, mua bán, công bố tác phẩm để xử lý triệt để vi phạm.

Đối với việc công bố tác phẩm, xét duyệt triển lãm, nhất là với triển lãm chuyên đề “nhạy cảm” như tranh, ảnh khỏa thân hoặc các loại hình nghệ thuật đương đại còn mới lạ, cần có sự cởi mở, tinh tường trong thẩm định. Làm sao để nghệ sĩ cảm thấy mình được tôn trọng, thúc đẩy họ sáng tạo những tác phẩm có giá trị đích thực.

Một số đại diện cơ quan quản lý văn hóa địa phương cho rằng, hiện chưa có sự thống nhất trong cấp phép triển lãm mỹ thuật, nhiếp ảnh. Có nơi như Hải Phòng, việc cấp phép thuộc về UBND Thành phố thay vì ủy quyền cho cơ quan quản lý văn hóa như nhiều nơi khác. Hệ thống văn bản quy định việc quản lý, xử phạt vi phạm còn chồng chéo, thiếu cụ thể.

Trong khi đó, một số nghệ sĩ khá dè dặt khi công bố tác phẩm. Họa sĩ Kù Kao Khải cho rằng: “Riêng với tranh, ảnh khỏa thân cần để công chúng tiếp cận từ từ và có sự thẩm định chặt chẽ của cơ quan quản lý bởi truyền thống người Á Đông vẫn coi trọng sự kín đáo, ý nhị”.

Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Vương Duy Biên nhận định, cái khó của nhà quản lý là bảo vệ sáng tạo của tác giả trước tình trạng vi phạm bản quyền tràn lan; tạo cơ hội cho nghệ sĩ tài năng phát huy được sở trường. Điều này cần sự nỗ lực hơn của người làm quản lý các cấp trong thời gian tới.

Ông Vi Kiến Thành cũng cho rằng, mỹ thuật và nhiếp ảnh có tác động đến nhận thức của công chúng. Việc tăng cường công tác quản lý nhằm đưa đến công chúng những tác phẩm tốt nhất, kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Trong việc cấp phép triển lãm hay công bố tác phẩm, cơ quan chức năng không dựa theo chủ đề mà căn cứ theo quy định, nếu hồ sơ đủ điều kiện thì cấp phép phổ biến.

Nguồn: Hà Nội mới


 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

 
Người trong Ngôi nhà xưa bên suối

Người trong Ngôi nhà xưa bên suối

Tôi viết truyện ngắn Ngôi nhà xưa bên suối trong khoảng thời gian gần một tháng, là thời gian kí ức thì gần cả cuộc đời. Không chỉ với ai theo nghiệp văn chương, khi có tuổi hình như con người ta hay sống với hoài niệm. Đời buồn, vui ai chẳng từng, nhưng dù thế nào cũng đều thành vốn sống, chắp cánh ước mơ, hay giúp an ủi lòng mỗi khi cô quạnh. (CAO DUY SƠN)

 
Cám ơn anh bán giày

Cám ơn anh bán giày

Thực tế, bọn bán sách tránh xa bọn bán giày, vì không cùng “phân khúc thị trường”. Nhưng hề gì? Làm nhà văn thật sướng, nhặt anh bán sách nhét vào cạnh anh bán giày, thế là thành truyện. Gì chứ nghề bán sách mình có đầy kinh nghiệm... (TÔ HẢI VÂN)

 
“Con mắt còn có đuôi” của “tình già” hư cấu hay sự thật?

“Con mắt còn có đuôi” của “tình...

Hơn mười năm trước, có người hỏi tôi: Có bao nhiêu sự thật trong bài thơ Tình già của Phan Khôi? Câu hỏi đó đã theo tôi trong suốt một thời gian dài. (PHAN NAM SINH)

 
Napoléon và tấn bi kịch của quyền lực

Napoléon và tấn bi kịch của quyền...

Mối tình đầu của Napoléon (nguyên tác tiếng Pháp Désirée) là một trong số tác phẩm bán chạy nhất của Annemarie Selinko (1914-1986), tiểu thuyết gia người Áo. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Từ vùng đất Cao Mật nhỏ bé, nghèo khó và heo hút của tỉnh Sơn Đông, nhà văn Mạc Ngôn đã bước lên bục cao nhất của văn đàn thế giới với vị thế rất riêng của mình: người kể chuyện dân gian trong thế giới hiện đại. (NGUYỄN VĂN HÙNG)