Mơ hồ về thị hiếu thẩm mỹ

Thời gian qua, cư dân mạng truyền nhau clip hai nữ sinh trung học Hà Nội cover (hát lại) 3 ca khúc của diễn viên Chi Pu-người đang nỗ lực gây dựng hình ảnh nghệ sĩ đa năng bằng việc chuyển hướng sang con đường ca hát. Theo đánh giá của người nghe trên mạng xã hội, bản hát lại của hai nữ sinh dễ nghe và ngọt ngào hơn hẳn bản gốc. Nhiều trang mạng giải trí đã cất công “săn lùng” hai nữ sinh Hà thành và cho biết hai em hiện đều là học sinh lớp 12 chuyên Văn, rất hâm mộ Chi Pu và mong muốn sau này sẽ được như cô.

Tài năng Trương Thị Ngân Hà trình diễn tại Cuộc thi piano quốc tế tổ chức tại Việt Nam-một trong những "sân chơi" dành cho tài năng âm nhạc trẻ được đánh giá cao về giáo dục thẩm mỹ.

Đề cập đến cô ca sĩ này, chúng tôi đã làm một cuộc khảo sát nhỏ. Đến Trường THPT Việt Đức, hỏi 14 bạn: "Có biết Chi Pu là ai không?". Tất cả đều biết và trả lời Chi Pu là một hot girl, ca sĩ, diễn viên đang rất nổi tiếng. Tiếp tục đến Trường Phổ thông Newton, hỏi 11 bạn học sinh lớp 6, có 9 bạn biết và trả lời tương tự như trên. Tra từ "Chi Pu" trên internet, tên của cô diễn viên này đã có trong Wikipedia với thông tin trích ngang: “Chi Pu (tên thật là Nguyễn Thùy Chi, sinh năm 1993 tại Hà Nội) là một hot girl, nữ ca sĩ, diễn viên, nhà sản xuất phim Việt Nam. Cô được biết đến sau khi lọt vào top 20 của Cuộc thi Miss Teen Vietnam 2009. Cô là hot girl Việt Nam có lượng theo dõi và quan tâm nhiều nhất trên mạng xã hội”. Sự thực thì cô ca sĩ mang cái tên “hội nhập” này có tài năng hay không? Sau nhiều năm vào các vai phụ, năm 2016, cô tự bỏ tiền đầu tư sản xuất bộ phim ngắn (giới thiệu hết hơn 2 tỷ đồng) về chân dung mình chiếu online, tuyên bố mình là một nhà sản xuất phim với giới truyền thông. Năm 2017, cô lấn sân ca hát với việc tung ra hàng loạt sản phẩm single, MV đăng tải tràn ngập trên các trang mạng giải trí, đồng thời cũng nhận được khá nhiều phản hồi, chê bai của giới trong nghề. Vậy nhưng tên của cô vẫn “hot” và được biết đến có giá cát xê cao "ngất ngưởng" khi xuất hiện ở những sự kiện giải trí, vượt mặt các đàn chị trong giới showbiz có thực lực.

PGS, TS Trịnh Hòa Bình, Giám đốc Trung tâm Điều tra dư luận xã hội (Viện Xã hội học) thẳng thắn nhận định: Giới trẻ đang sống trong giai đoạn chuyển đổi đầy thách thức, chúng ta đang chứng kiến sự vật lộn, đảo lộn rất nhiều giá trị. Từ đó mới xảy ra câu chuyện “thực” và “ảo” trong đời sống xã hội, đặc biệt là trong khu vực mỹ học. Đặc điểm tâm lý của giới trẻ là thích làm nổi, thể hiện cá tính. Ngoài ra, một bộ phận bạn trẻ đang mơ hồ về thị hiếu thẩm mỹ. Họ rất ít hoặc chưa từng được tư vấn, định hướng về thị hiếu thẩm mỹ, học theo phong cách ca sĩ, diễn viên trên phim ảnh, sách, báo...-một xu hướng được cho là phổ biến. Bên cạnh đó, nhiều gia đình, nhà trường cũng không chú trọng đến việc giáo dục thẩm mỹ cho giới trẻ. Điều này khiến các bạn trẻ không nhìn nhận được đâu là cái hay, cái tốt trong cuộc sống hằng ngày, dễ dẫn đến những phong cách, suy nghĩ lệch lạc, tiếp nhận cái đẹp tùy tiện... Những nhận định sống “ảo”, tôn sùng giá trị “ảo” tưởng chừng là nói cho vui, nhưng từ “ảo” đến “thực” lại thể hiện khá rõ.

Bức tranh đường dài cho giáo dục thẩm mỹ

NSND Lê Khanh cho biết, chị làm nghệ thuật đến nay đã hơn 30 năm, chứng kiến khá nhiều giai đoạn chuyển giao của các thế hệ nghệ sĩ cũng như hoạt động của văn chương, nghệ thuật. Ở mỗi giai đoạn phát triển của đất nước đều xuất hiện những tài năng, bằng tâm huyết, đam mê nghệ thuật, họ đã góp phần truyền cảm hứng, giá trị thẩm mỹ tới công chúng. Các bạn trẻ hiện nay đang được sống và học tập, làm việc với những điều kiện khá thuận lợi, nhưng việc tiếp nhận các giá trị thẩm mỹ lại rất thụ động. Cá biệt, một số người tự nhận và được truyền thông cổ vũ, tự huyễn hoặc mình là tài năng, là nghệ sĩ khi sự cống hiến chưa nhiều, thậm chí sản phẩm của họ là bản photocopy, vi phạm bản quyền…

Tiết mục “Trâu lá đa” (sáng tác của Huy Du) được ca sĩ “nhí” Như Khôi và các bạn nhỏ CLB Laro biểu diễn trong “Đêm nhạc Huy Du-Việt Nam ơi! Ta bước tiếp”.

Hiện nay ở các thành phố lớn, các trung tâm bồi dưỡng đào tạo tài năng nghệ thuật, các trung tâm kỹ năng sống, các trại hè, học kỳ quân đội… được các tổ chức, cá nhân mở ra rất nhiều. Phải chăng, khi các gia đình nhận thấy những kiến thức của con em mình trên ghế nhà trường quá tải hoặc đang phải đối mặt với quá nhiều lộn xộn, những ứng xử tự nhiên kiểu “còi to cho vượt”, tôn sùng đồng tiền, cố tình vươn lên giá trị ảo; sự cảm nhận cái đẹp, trang bị thẩm mỹ bị méo mó… nên họ cho rằng cần lựa chọn cho con em mình đến một trung tâm nghệ thuật hay kỹ năng sống để đứa trẻ được trang bị khả năng “phòng ngừa”.

“Lâu nay ai lo tới việc định hướng, giáo dục thẩm mỹ? Đã có ngành giáo dục, ngành văn hóa, các cơ quan, các hội, đoàn thể… Nhưng hình như chúng ta đang đứng trước một thực tế: Không biết đâu là chủ thể gìn giữ, rèn luyện, trau dồi năng lực cảm thụ thẩm mỹ đến việc hướng hoạt động sống theo giá trị chân-thiện-mỹ. Giáo dục đang có lỗ hổng, khoảng trống. Cập nhật cái mới đưa vào cũng có, nhưng sự tuyển chọn có vấn đề; cách truyền đạt những giá trị nhân văn, thẩm mỹ từng có đang bị lệch lạc. Thế nên mới có chuyện một vị tiến sĩ giáo dục ở nước ngoài về nước nêu ý kiến bỏ tác phẩm văn học “Chí Phèo” của nhà văn Nam Cao ra khỏi sách giáo khoa”, PGS, TS Trịnh Hòa Bình cho hay.

Vấn đề định hướng, giáo dục về thị hiếu thẩm mỹ cho giới trẻ đã đến lúc phải được xã hội quan tâm đúng mức. Theo TS giáo dục Nguyễn Thụy Anh, nền tảng để tạo nên nhận thức và tư duy thẩm mỹ cho thiếu niên, thanh niên là giáo dục trong nhà trường. Cần đưa kiến thức nghệ thuật vào giảng dạy từ bậc tiểu học để hình thành thế giới quan phong phú. PGS, TS Trịnh Hòa Bình cho rằng, giới chức, các cấp quản lý giáo dục, văn hóa cần tích cực tham gia sân chơi của giới trẻ. Không có sự can thiệp thô bạo nhưng phải lưu tâm. Ví dụ, chúng ta không nên để bung ra quá nhiều cuộc thi sắc đẹp bằng mọi giá; đã đưa ra chế định thì cần phải kiểm soát đầy đủ và xử phạt đúng, không để những tổ chức xuất phát từ lợi ích mà làm méo mó cả quá trình. Và điều cốt lõi là mỗi gia đình-đơn vị nhỏ nhất trong xã hội cần phải nhận thức lại cách giáo dục, định hướng giá trị thẩm mỹ, nhân văn bằng cách đối thoại chứ không phải bạo lực.

Nguồn: QĐND (Vương Hà)