Bảo vệ quyền tác giả, nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc: Hướng tới chuyên nghiệp

Thứ hai - 02/10/2017 00:16
Nhức nhối trong bảo vệ quyền tác giả, quyền của nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc; vướng mắc trong hoạt động của các tổ chức đại diện tập thể ở lĩnh vực này không chỉ Việt Nam mới gặp. Học hỏi kinh nghiệm các nước là bước nhanh chóng hướng tới sự chuyên nghiệp, hiệu quả. Cao nhất là làm sao hài hòa lợi ích giữa tác giả, nghệ sĩ và nhu cầu hưởng thụ chính đáng của công chúng.

Câu chuyện phức tạp

 Thể hiện quan điểm về việc VCPMC thu phí bản quyền tác giả âm nhạc theo đầu ti vi trong phòng ngủ khách sạn, Chủ tịch Ủy ban bản quyền tác giả Hàn Quốc Lim Won Son cho biết: Trường hợp này ở Hàn Quốc căn cứ theo Luật Bản quyền, tôn trọng bản quyền ngay từ khâu phát sóng trên truyền hình. Khác với phòng ngủ ở nhà, ở khách sạn do ai cũng có thể trở thành khách của phòng đó nên coi như trở thành điểm công cộng. Vì vậy, phát chương trình âm nhạc tại đây đồng nghĩa với biểu diễn, khách sạn phải trả phí. Nhưng để tiện lợi, tất cả tiền phí tính gộp một lần.

Trên từng bước hội nhập, hệ thống pháp luật Việt Nam về quyền tác giả và quyền liên quan đã không ngừng bổ sung, hoàn thiện, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Nhưng không ít câu chuyện cho thấy tính tương thích của luật khi thực thi tình huống cụ thể chưa cao, nhất là ở lĩnh vực bản quyền tác giả, quyền nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc. Tại Diễn đàn bản quyền Việt Nam - Hàn Quốc năm 2017 (28.9), Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả Việt Nam Bùi Nguyên Hùng nhận định: “Tình hình bảo vệ quyền tác giả, quyền nghệ sĩ biểu diễn ở Việt Nam đã đạt kết quả song có nhiều điều tiếp tục cần điều chỉnh”.

Từ vướng mắc trong bảo vệ bản quyền tác giả, quyền của nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc, Giám đốc điều hành Hiệp hội nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc Hàn Quốc Yoo Ki Sun chỉ ra: Vị thế của tác giả, nghệ sĩ biểu diễn trước đây và ngày nay đã có sự thay đổi rất lớn. “Trước đây, họ là thành viên trong các đơn vị sản xuất âm nhạc, nay với sự ra đời của các Luật liên quan, họ tách ra, có hiệp hội riêng bảo vệ quyền lợi. Trước đây, hầu hết nghệ sĩ chỉ có quyền duy nhất với sản phẩm đầu tiên, nay cũng có quyền lợi khi bản đó được sao chép, phân phối. Câu chuyện do vậy trở nên phức tạp hơn”. Ông Yoo Ki Sun cho rằng, vai trò của tổ chức đại diện tập thể rất quan trọng, đi kèm là các cơ chế cần cân nhắc như mức thu phí như thế nào, đối tượng thu là ai và cách thức thu ra sao…

Những cơ chế nêu trên cũng là dấu hỏi lớn khi thực thi bảo vệ quyền tác giả, quyền của nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc ở Việt Nam. Hiện có 5 tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả, quyền liên quan. Trong đó, Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) là một trong những tổ chức đại diện tập thể hoạt động sớm nhất, thành công nhất trong hoạt động thu tiền nhuận bút, quyền tác giả. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng pháp luật sở hữu trí tuệ đang gặp không ít rắc rối, chẳng hạn, việc thu phí tác quyền âm nhạc qua ti vi tại phòng khách sạn hay vấn đề thu tiền tại các bệnh viện… Đi từ câu chuyện cụ thể này, ông Bùi Nguyên Hùng đánh giá: “Hệ thống tổ chức đại diện tập thể của ta chưa đủ mạnh, chưa đủ chuyên nghiệp trong hoạt động và một số vấn đề để gây ra bức xúc trong dư luận. Thể hiện tính công khai, minh bạch trong hoạt động bảo vệ quyền tác giả, quyền nghệ sĩ biểu diễn chưa cao”.


Chuyên nghiệp hóa trong thực thi bản quyền nhằm bảo đảm quyền lợi cho tác giả, nghệ sĩ biểu diễn
Nguồn: ITN

Minh bạch, hài hòa

“APPA ra đời tháng 11.2016, cố gắng hiện thực hóa hy vọng bảo vệ quyền lợi cao nhất cho các hội viên. Tuy nhiên, ở Việt Nam, ý thức của người dân chưa cao, chưa hiểu được trách nhiệm phải trả quyền tác giả, người biểu diễn. Đa phần nghệ sĩ chưa tin tưởng, chưa thấy hết được giá trị khi có tổ chức đại diện bảo vệ quyền lợi cho mình” - NSND Thanh Hoa, Chủ tịch Hội bảo vệ quyền của nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc Việt Nam (APPA) chia sẻ, sau 18 tháng hoạt động, APPA mới chỉ hơn 500 hội viên. Băn khoăn hơn còn là cơ sở pháp lý để thực hiện đúng, đủ vai trò của một hội đại diện tập thể. “Tôn chỉ hoạt động của chúng tôi là văn minh, chính xác và minh bạch. Song khi ký ủy quyền, trong tay chúng tôi không có đầy đủ cơ chế. Dù hiểu rằng đơn vị nào sử dụng sản phẩm của chúng tôi để kinh doanh đều phải trả phí nhưng biết đo đạt thế nào, biểu giá sao để các bên cùng đồng thuận?... ”.

Chia sẻ khó khăn trên, ông Yoo Ki Sun nêu kinh nghiệm của Hàn Quốc là sự phối hợp hài hòa giữa các đơn vị liên quan. Quy trình thu và phân phối phí bản quyền dựa trên thông tin từ hai nguồn dữ liệu: Đơn vị ngoài và người sử dụng. Mọi thông tin đều được kê khai, thông báo trên trang web chính thức để bảo đảm minh bạch. “Việc thu, phân chia tiền thù lao chúng tôi xây dựng một quy định, trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê duyệt mới triển khai. Ngoài quy định chung, còn có quy định cụ thể các trường hợp. Chẳng hạn, khi Hiệp hội đại diện cho tác giả, người biểu diễn không thỏa thuận được mức phí với người sử dụng, sẽ có đề nghị lên Ủy ban Bản quyền tác giả để giải quyết tạo đồng thuận”.

Công nghệ, thông tin ngày càng phát triển, công cụ bảo vệ bản quyền hiệu quả hơn nhưng mức độ vi phạm bản quyền cũng rắc rối hơn. Bối cảnh này không riêng Việt Nam mà nhiều quốc gia trên thế giới đang gặp phải. Chủ tịch Ủy ban bản quyền tác giả Hàn Quốc Lim Won Son cho rằng, biện pháp lâu dài là truyền thông để người dân tôn trọng bản quyền nhưng giải pháp hiệu quả lúc này nên đến từ luật pháp và quản lý chuyên nghiệp. “Quốc gia nào cũng vậy, mong muốn hơn cả là cơ quan quản lý xây dựng thể chế, hệ thống pháp luật bảo vệ quyền lợi của tác giả, nghệ sĩ. Để họ thấy sức sáng tạo của mình thực sự được tôn trọng”, ông Lim Won Son nói.

Nguồn: Đại biểu nhân dân (Thái Minh)



 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

 
Cám ơn anh bán giày

Cám ơn anh bán giày

Thực tế, bọn bán sách tránh xa bọn bán giày, vì không cùng “phân khúc thị trường”. Nhưng hề gì? Làm nhà văn thật sướng, nhặt anh bán sách nhét vào cạnh anh bán giày, thế là thành truyện. Gì chứ nghề bán sách mình có đầy kinh nghiệm... (TÔ HẢI VÂN)

 
“Con mắt còn có đuôi” của “tình già” hư cấu hay sự thật?

“Con mắt còn có đuôi” của “tình...

Hơn mười năm trước, có người hỏi tôi: Có bao nhiêu sự thật trong bài thơ Tình già của Phan Khôi? Câu hỏi đó đã theo tôi trong suốt một thời gian dài. (PHAN NAM SINH)

 
Napoléon và tấn bi kịch của quyền lực

Napoléon và tấn bi kịch của quyền...

Mối tình đầu của Napoléon (nguyên tác tiếng Pháp Désirée) là một trong số tác phẩm bán chạy nhất của Annemarie Selinko (1914-1986), tiểu thuyết gia người Áo. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Từ vùng đất Cao Mật nhỏ bé, nghèo khó và heo hút của tỉnh Sơn Đông, nhà văn Mạc Ngôn đã bước lên bục cao nhất của văn đàn thế giới với vị thế rất riêng của mình: người kể chuyện dân gian trong thế giới hiện đại. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hai nhân vật - một nguyên mẫu: Sự gặp gỡ thú vị giữa Victor Hugo và Honoré de Balzac

Hai nhân vật - một nguyên mẫu: Sự...

Hiện tượng thú vị này của tự nhiên dễ khiến người ta liên tưởng đến trường hợp hai nhân vật của hai nhà văn lừng danh nước Pháp là Victor Hugo và Honoré de Balzac. (NGUYÊN MINH)

Quảng cáo