Nhưng chính mục “chiến bại” ấy lại nói lên nhiều điều, trước hết là phẩm chất lính tráng hòa đồng, bình dị của ông. Bởi đã là lính kể chuyện thì cái sự kiện "suýt chết" là cái nhớ suốt đời và sẽ là cái hay kể đầu tiên với đồng đội và bạn bè. Chỉ có chuyện chàng binh nhất phi công tiêm kích MiG-21 bị rơi, song toàn cảnh không gian chiến trường Khu 4 khốc liệt, lòng căm thù cao độ giặc Mỹ của nhân dân, hoàn cảnh sinh hoạt cực kỳ khó khăn của quân và dân địa phương, tình nghĩa quân dân sâu đậm cùng sự trưởng thành đến không ngờ của một quân chủng không quân hiện đại đã được khái quát. Tính khiêm tốn và khiếu hài hước của ông đã tạo ra sự hấp dẫn người đọc.

Bìa cuốn hồi ký "Lính bay". 

 

Đọc “Lính bay”, tôi có cảm tưởng đây không hẳn thuần nhất là một tập hồi ký mà nó có dáng dấp của những trang lịch sử quân sự, dáng dấp của những trang giáo trình bay không quân, của những trang trao đổi, tổng kết kinh nghiệm tác chiến không quân quý giá. Đương nhiên tính hồi ký vẫn là trục chủ đạo của hơn 500 trang trong tác phẩm. Bởi, trong cách kể chuyện của ông, bên cạnh những sự kiện hết sức nghiêm túc, sự khốc liệt của tình huống chiến đấu, những đòi hỏi khắt khe, chính xác không được phép sai sót của việc điều khiển phương tiện, vũ khí, khí tài bay… vẫn xen lẫn những mẩu chuyện dí dỏm, hài hước của người lính.

Đọc “Lính bay”, người ta thấy ngôn ngữ của một nhà tham mưu quân sự giỏi, suy nghĩ và phân tích sự kiện cả ở tầm chiến lược, chiến dịch, chiến thuật, song có lúc lại hòa đồng trong ngôn ngữ chung của lính chiến, của chàng thanh niên mới lớn, thậm chí của cả lũ học trò nghịch ngợm. Dường như tất cả những phẩm cách ấy thống nhất trong bản chất của con người ông, vừa anh hùng vừa tinh tế, bình dị.

Có thể nói rằng, tất tần tật những chuyện ông kể ra về thời của ông, đồng đội ông, kể cả những lớp người thế hệ đàn anh của ông trong Quân chủng PKKQ như Phạm Thanh Ngân, Nguyễn Văn Cốc, Trần Hanh, Nguyễn Nhật Chiêu… như một mảng thực tế sinh động, một bức tranh toàn cảnh về lịch sử xây dựng, chiến đấu của một quân chủng không quân non trẻ song đầy chiến tích của Quân đội nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Một cuốn sách vừa mang tính văn học, vừa mang tính lịch sử, vừa mang tính tổng kết kinh nghiệm chiến đấu, khoa học kỹ thuật không quân… rất cần cho những ai quan tâm đến lĩnh vực quân sự mới mẻ, hấp dẫn này, cho những cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân nói chung và đặc biệt có thể cần cho thế hệ cán bộ, "lính bay" hiện nay đang luyện tập sẵn sàng chiến đấu trong điều kiện hòa bình như một tài liệu tham khảo.

Nguồn: QĐND (Minh Đức)