Dân ta phải biết sử ta...

Thứ hai - 19/09/2016 22:08
.PGS.TS NGUYỄN THANH TÚ
 

Một hiện trạng không còn là đáng báo động nữa mà là một thực tế bắt chúng ta phải có những giải pháp quyết liệt để vừa hướng tới tính chiến lược lâu dài vừa khắc phục những bất cập hôm nay: năm học 2014 này rất ít học sinh chọn môn lịch sử làm môn thi tốt nghiệp. Có trường không có học sinh nào đăng ký, có trường chỉ có một em, thế là em này liền được coi là hiện tượng, được phỏng vấn, chụp ảnh đăng báo.

 
bc3a1c he1bb93

Đằng sau vấn đề dễ thấy một vấn đề báo động khác: sẽ rất ít thí sinh chọn thi  vào các trường khoa học xã hội nhân văn. Mấy năm gần đây đã có hiện tượng này, nhưng từ năm nay vấn đề sẽ nghiêm trọng hơn bởi được thả nổi ngay từ khi chọn môn thi tốt nghiệp. Trong khi đó nhiều nước tiên tiến trên thế giới đưa môn lịch sử vào chương trình học bắt buộc, môn thi tốt nghiệp bắt buộc (bên cạnh các môn cơ bản như văn, toán) cho học sinh phổ thông. Còn ở nước ta, Bộ Giáo dục lại cho môn lịch sử là môn thi tự chọn. Học sinh đã chán học môn này nay lại được “tự chọn” thì dĩ nhiên là các em sẽ không chọn để thi. Đây là một trong những nguyên nhân chính ở tầm vĩ mô mà Bộ Giáo dục nên rút kinh nghiệm cho những năm tiếp theo.

Lịch sử là môn học lẽ ra phải được coi trọng vì lịch sử là quá khứ của một dân tộc. Bác Hồ đã nói, lịch sử là “gốc tích nước nhà”. Lịch sử làm nên văn hóa dân tộc, quy định bản sắc văn hóa, tâm hồn tính cách dân tộc. Người ta nói quá khứ cắt nghĩa hiện tại, hiện tại cắt nghĩa tương lai là theo nghĩa này. Đúng vậy, quá khứ luôn là điểm tựa, là bệ phóng cho hiện tại. Bài học từ quá khứ sẽ là hành trang tinh thần cho thế hệ hôm nay cất cánh bay vào tương lai.

Trong tác phẩm nổi tiếng “Lịch sử nước ta” Bác Hồ có hai câu thơ này: Dân ta phải biết sử ta/ Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam. Đây không đơn thuần chỉ là lời kêu gọi mà còn là chân lý, là khoa học, là mỹ học. Bác nói “cho tường” nôm na nhưng thật sâu sắc: phải biết lịch sử một cách tường tận, rõ ràng, cụ thể. Không dạy cho thế hệ tương lai biết tường tận về lịch sử là có lỗi với lịch sử.

Với tất cả hiểu biết trên chúng tôi xin kiến nghị với Bộ Giáo dục và các cơ quan có thẩm quyền đưa môn lịch sử là môn học bắt buộc, môn thi bắt buộc trong tất cả chương trình giáo dục phổ thông.

Về phía các thầy cô giáo dạy sử chúng tôi xin khuyến nghị nên xem xét, cải tiến lại phương pháp giảng dạy môn lịch sử ở trường phổ thông. Lịch sử không hề là sự học thuộc mà còn là triết lý, suy ngẫm, là bài học. Một bài giảng lịch sử là sự tái hiện quá khứ nhưng đồng thời cũng là sự phán xét lại, đánh giá lại quá khứ ở người học trên quan điểm nhân dân là người sáng tạo và làm nên lịch sử. Phải đánh thức ở học trò niềm đam mê hiểu biết về quá khứ nhưng cũng phải gợi ở họ phản biện lại lịch sử. Đó là sự sáng tạo. Ở bất cứ bài giảng nào nếu không gợi được sự phát huy trí tuệ sáng tạo, niềm đam mê tri thức, sự liên tưởng khoa học…thì không coi đó là một bài giảng thành công.

Lịch sử, xét đến cùng là những gì đã đi qua được người hiện tại ý thức lại. Những bài học lịch sử sẽ vô ích nếu không làm đọng lại ở người học hôm nay niềm kính trọng cha ông đã dựng xây nên non nước này, đã dũng cảm bảo vệ nền độc lập tự chủ, đã sáng tạo nên cả một nền văn hóa Việt… Từ đó các em sẽ được tiếp thêm niềm tin, niềm tự hào để mà sống mạnh mẽ hơn, trung thực hơn, chân chính hơn. Đấy là nhiệm vụ cao cả, là thiên chức lớn lao của môn lịch sử mà bất cứ người công dân chân chính nào cũng phải học, phải bồi dưỡng suốt đời.

N.T.T


 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

 
Người trong Ngôi nhà xưa bên suối

Người trong Ngôi nhà xưa bên suối

Tôi viết truyện ngắn Ngôi nhà xưa bên suối trong khoảng thời gian gần một tháng, là thời gian kí ức thì gần cả cuộc đời. Không chỉ với ai theo nghiệp văn chương, khi có tuổi hình như con người ta hay sống với hoài niệm. Đời buồn, vui ai chẳng từng, nhưng dù thế nào cũng đều thành vốn sống, chắp cánh ước mơ, hay giúp an ủi lòng mỗi khi cô quạnh. (CAO DUY SƠN)

 
Cám ơn anh bán giày

Cám ơn anh bán giày

Thực tế, bọn bán sách tránh xa bọn bán giày, vì không cùng “phân khúc thị trường”. Nhưng hề gì? Làm nhà văn thật sướng, nhặt anh bán sách nhét vào cạnh anh bán giày, thế là thành truyện. Gì chứ nghề bán sách mình có đầy kinh nghiệm... (TÔ HẢI VÂN)

 
“Con mắt còn có đuôi” của “tình già” hư cấu hay sự thật?

“Con mắt còn có đuôi” của “tình...

Hơn mười năm trước, có người hỏi tôi: Có bao nhiêu sự thật trong bài thơ Tình già của Phan Khôi? Câu hỏi đó đã theo tôi trong suốt một thời gian dài. (PHAN NAM SINH)

 
Napoléon và tấn bi kịch của quyền lực

Napoléon và tấn bi kịch của quyền...

Mối tình đầu của Napoléon (nguyên tác tiếng Pháp Désirée) là một trong số tác phẩm bán chạy nhất của Annemarie Selinko (1914-1986), tiểu thuyết gia người Áo. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Từ vùng đất Cao Mật nhỏ bé, nghèo khó và heo hút của tỉnh Sơn Đông, nhà văn Mạc Ngôn đã bước lên bục cao nhất của văn đàn thế giới với vị thế rất riêng của mình: người kể chuyện dân gian trong thế giới hiện đại. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

Quảng cáo